Αντοχή κεραμιδιών σε παγετό

Μια ερώτηση που μας τίθεται συχνά αφορά την αντοχή των κεραμιδιών μας στον παγετό. Είναι μάλιστα ευρέως διαδεδομένη η λανθασμένη άποψη που συνδέει την αντοχή σε παγετό με την απορρόφηση υγρασίας (υδατοαπορροφητικότητα) των κεραμιδιών.

Λανθασμένη άποψηΈνα κεραμίδι με υψηλή υδατοαπορροφητικότητα έχει κακή συμπεριφορά στον παγετό.
Τι ισχύειΣύμφωνα με το ίδιο το πρότυπο ΕΝ 1304, οι δύο ιδιότητες είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους.

Παρακάτω περιγράφουμε τι ισχύει πραγματικά – και γιατί τα κεραμίδια «Παναγιωτόπουλος» ξεχωρίζουν.

Το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 1304

Οι προδιαγραφές των κεραμικών (αργιλικών) κεραμιδιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζονται από το πρότυπο ΕΝ 1304:2005 «Κεραμίδια από άργιλο και εξαρτήματα – Ορισμοί και προδιαγραφές προϊόντος». Εγκρίθηκε από την CEN (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης) τον Μάρτιο του 2005 και εκδόθηκε από τον ΕΛΟΤ στα ελληνικά τον Απρίλιο του 2005, αντικαθιστώντας το EN 1304:1998.

Σύμφωνα με την ΚΥΑ 6690 (ΦΕΚ 1914/Β/15.6.2012), η συμμόρφωση και η σήμανση CE των αργιλικών κεραμιδιών βάσει του προτύπου αυτού είναι υποχρεωτική. Πρόκειται λοιπόν για το πρότυπο που καθορίζει τις απαιτήσεις για τα κεραμίδια από άργιλο και τα εξαρτήματα επικάλυψης κεκλιμένων στεγών.

Για την εφαρμογή του, ορίζονται ως απαραίτητα τα ακόλουθα συμπληρωματικά πρότυπα:

ΕΝ 538Κεραμίδια από άργιλο για ασυνεχή τοποθέτηση – Προσδιορισμός αντοχής σε κάμψη
ΕΝ 539-1Προσδιορισμός φυσικών χαρακτηριστικών – Μέρος 1: Δοκιμή στεγανότητας
ΕΝ 539-2Προσδιορισμός φυσικών χαρακτηριστικών – Μέρος 2: Δοκιμή αντοχής σε παγετό
ΕΝ 1024Κεραμίδια από άργιλο για ασυνεχή τοποθέτηση – Προσδιορισμός γεωμετρικών χαρακτηριστικών
ΕΝ 13501-1Ταξινόμηση δομικών προϊόντων σχετικά με τη φωτιά – Μέρος 1: Δοκιμές αντίδρασης σε φωτιά
ΕΝ 13501-5Ταξινόμηση δομικών προϊόντων σχετικά με τη φωτιά – Μέρος 5: Στέγες σε έκθεση σε εξωτερική φωτιά

Όσον αφορά την αντοχή σε παγετό, το ΕΝ 1304 παραπέμπει στο EN 539-2:

4.3 Αντοχή σε παγετό: Τα δοκίμια πρέπει να δίνουν ικανοποιητικά αποτελέσματα μετά τη δοκιμή με τη μέθοδο ή τις μεθόδους που περιγράφονται στο ΕΝ 539-2 και που ισχύουν για τη χώρα χρησιμοποίησης των κεραμιδιών στέγασης.ΕΝ 1304:2005, §4.3

Η «Παναγιωτόπουλος Κεραμοτουβλοποιία ΑΒΕΕ» εκτελεί τακτικά δοκιμές αντοχής σε παγετό, στο πλαίσιο του Συστήματος Ελέγχου Παραγωγής στο Εργοστάσιο, με τη Μέθοδο Ε του EN 539-2 – την κοινά αποδεκτή μέθοδο σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Στο ίδιο σημείο, το πρότυπο ΕΝ 1304:2005 περιλαμβάνει την εξής σημείωση:

ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2 Τα διάφορα φυσικά και μηχανικά χαρακτηριστικά που αναφέρονται ανωτέρω είναι ανεξάρτητα το ένα του άλλου. Ούτω μια μετρηθείσα υψηλή υδατοαπορροφητικότητα σε ένα κεραμίδι δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι αυτό το κεραμίδι έχει χαμηλή αντοχή στον παγετό, και αντίστροφα.ΕΝ 1304:2005, Σημείωση 2

Γιατί έχει σημασία

Το ίδιο το ευρωπαϊκό πρότυπο καταρρίπτει την άποψη ότι ένα κεραμίδι υψηλής υδατοαπορρόφησης έχει κακή συμπεριφορά στον παγετό. Οι δύο ιδιότητες δεν σχετίζονται άμεσα.

Αντίθετα, η υδατοαπορροφητικότητα είναι στοιχείο ποιότητας του κεραμικού κεραμιδιού: κάνει το υλικό διαπνέον, επιτρέπει τη φυσική αποβολή των υδρατμών και τον φυσικό δροσισμό της στέγης.

Το πρότυπο ΕΝ 539-2

Οι μέθοδοι δοκιμής για τον προσδιορισμό της αντοχής των κεραμιδιών σε παγετό καθορίζονται από το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 539-2 «Κεραμίδια από άργιλο για ασυνεχή τοποθέτηση – Προσδιορισμός φυσικών χαρακτηριστικών – Μέρος 2: Δοκιμή αντοχής σε παγετό».

Το πρότυπο καθορίζει πέντε μεθόδους δοκιμής (A, B, C, D, E). Οι τέσσερις πρώτες εφαρμόζονται σε ορισμένες χώρες, σύμφωνα με τον πίνακα του EN 1304, ενώ η μέθοδος Ε εφαρμόζεται από όλα τα κράτη-μέλη της CEN, με την απαίτηση που ορίζει το καθένα. Αυτή εφαρμόζει και η εταιρεία μας.

Το πρότυπο ορίζει επίσης όρους για τις ζημιές από παγετό και για την εκτέλεση των δοκιμών. Τα κεραμίδια ελέγχονται όπως ελήφθησαν κατά τη δειγματοληψία· αν ήταν ήδη τοποθετημένα σε κτίριο, κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων λαμβάνονται υπόψη οι καταπονήσεις που έχουν ήδη υποστεί.

Η μέθοδος Ε στο εργαστήριό μας

Δεν θα αναλύσουμε όλες τις μεθόδους· θα περιγράψουμε συνοπτικά τη μέθοδο Ε, την οποία εφαρμόζουμε για τον έλεγχο της παραγωγής μας. Το εργαστήριό μας διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό για την εκτέλεσή της, όπως ορίζει το πρότυπο.

Ψυκτικός θάλαμος δοκιμής αντοχής σε παγετό
Ο ψυκτικός θάλαμος του εργαστηρίου μας
Δοκίμια κεραμιδιών κατά τη δοκιμή παγετού
Δοκίμια κεραμιδιών κατά τη δοκιμή

Αρχή της μεθόδου

Τα δοκίμια (κεραμίδια) εμβαπτίζονται σταδιακά σε νερό επί επτά ημέρες. Στη συνέχεια η πίσω (κάτω) επιφάνειά τους καλύπτεται με υγρό ύφασμα και τοποθετούνται σε ψυκτικό θάλαμο, όπου υποβάλλονται σε διαδοχικούς κύκλους ψύξης και απόψυξης: ψύχονται με ροή ψυχρού αέρα και αποψύχονται μέσα σε νερό, σε όλες τις επιφάνειές τους ταυτόχρονα. Κατά τη δοκιμή γίνεται οπτικός έλεγχος και καταγράφονται οι ορατές ζημιές.

Ο εξοπλισμός

Η μονάδα ψύξης αποτελείται από τον ψυκτικό θάλαμο, ανεμιστήρα, σύστημα ψύξης, ρυθμιστή στάθμης νερού, αποχέτευση και σύστημα προγραμματισμού. Είναι κλειστή από όλες τις πλευρές και διαθέτει πλαίσιο στήριξης των δοκιμίων. Στο εσωτερικό υπάρχουν διακριβωμένοι αισθητήρες θερμοκρασίας με σφάλμα όχι μεγαλύτερο από ±0,5 K (0,5 °C).

Η διαδικασία βήμα-βήμα

  1. Ξήρανση και ζύγισηΤα δοκίμια ξηραίνονται επί 24 ώρες στους 110 ± 5 °C, ψύχονται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και ζυγίζονται ένα-ένα με ακρίβεια γραμμαρίου (ξηρή μάζα).
  2. Σταδιακή εμβάπτισηΤοποθετούνται σε ανοιχτό δοχείο με νερό ώστε να καλύπτεται το 1/5 του ύψους τους. Κάθε 24 ώρες προστίθεται νερό (2/5, 3/5…) μέχρι να καλυφθούν πλήρως.
  3. ΚορεσμόςΤην πέμπτη ημέρα, με τα δοκίμια πλήρως βυθισμένα, προστίθεται επιπλέον νερό ύψους 50 mm και αφήνονται να εμποτιστούν επί 72 ώρες.
  4. ΥδατοαπορροφητικότηταΤα πλήρως κορεσμένα δοκίμια σκουπίζονται με υγρό σπόγγο και ζυγίζονται (υγρή μάζα). Η υδατοαπορροφητικότητα Wu υπολογίζεται ως ποσοστό επί της ξηρής μάζας.
  5. Υγρό ύφασμαΗ πίσω πλευρά κάθε δοκιμίου καλύπτεται με υγρό λινό ύφασμα, κομμένο στο σχήμα του, στερεωμένο με χάλκινα σύρματα ή ελαστικές ταινίες. Προσομοιώνει τις πιο δυσμενείς συνθήκες παγετού, με μόνιμη παρουσία υγρασίας.
  6. Κύκλοι ψύξης – απόψυξηςΤα δοκίμια τοποθετούνται στο πλαίσιο της μονάδας, που ρυθμίζεται ανάλογα με τον τύπο τους, και οι κύκλοι εκτελούνται χωρίς διακοπές.

Αξιολόγηση

Τα δοκίμια εξετάζονται από όλες τις πλευρές με γυμνό μάτι, από απόσταση 30–40 cm, υπό κανονικό φωτισμό. Καταγράφονται ο τύπος, η έκταση και η θέση κάθε ζημιάς. Μετά από κάθε ενδιάμεση εξέταση το ύφασμα επανατοποθετείται και ο επόμενος κύκλος ξεκινά με φάση απόψυξης (παρουσία νερού), ώστε τα δοκίμια να μην ξεραθούν.

Το δείγμα κατατάσσεται σε στάθμη αν, μετά τον αντίστοιχο αριθμό κύκλων, δεν εμφανίζει καμία από τις μη αποδεκτές ζημιές του Πίνακα 3 του προτύπου:

Στάθμη 130κύκλοι τουλάχιστον
Στάθμη 290κύκλοι τουλάχιστον
Στάθμη 3 · μέγιστη150κύκλοι τουλάχιστον

Μετά τους 150 κύκλους έχει επιτευχθεί η μέγιστη στάθμη· η δοκιμή συνεχίζεται μόνο αν θέλουμε να διαπιστώσουμε σε ποιον κύκλο θα εμφανιστεί τυχόν μη αποδεκτή ζημιά.

Ποιότητα με διαδικασίες

Η διαδικασία περιγράφεται στην Οδηγία Εργασίας 051 «Λειτουργία & Διακρίβωση Ψυκτικού Θαλάμου αντοχής κεραμιδιών στον πάγο» του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας και Περιβάλλοντος της εταιρείας (ISO 9001 & ISO 14001). Η διάταξη ελέγχεται από υπολογιστή με σύστημα οπτικής απεικόνισης (SCADA), ενώ οι αισθητήρες θερμοκρασίας διακριβώνονται κάθε χρόνο από εξωτερικό διαπιστευμένο φορέα.

Συμπέρασμα

Τα κεραμίδια «Παναγιωτόπουλος» είναι άριστης ποιότητας, και η εταιρεία λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη συμμόρφωσή τους με τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα.

Το πρότυπο ΕΝ 1304:2005 αναφέρει σαφώς ότι οι διαφορετικές ιδιότητες των κεραμιδιών δεν συνδέονται απαραίτητα μεταξύ τους (Σημείωση 2) – άρα η υδατοαπορροφητικότητα δεν καθορίζει την αντοχή στον παγετό. Άλλωστε, η μέθοδος Ε εκτελείται σε πλήρη κορεσμό: τα δείγματα παραμένουν σταδιακά σε νερό για 4 ημέρες και πλήρως βυθισμένα για άλλες 4, έχουν υγρό ύφασμα σε όλη τη διάρκεια της δοκιμής και καλύπτονται ξανά με νερό σε κάθε απόψυξη.

Σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες τα κεραμίδια μας επιδεικνύουν άριστη συμπεριφορά – και αυτό μας επιτρέπει να τα καλύπτουμε με γραπτή εγγύηση απεριόριστης διάρκειας.

Το εργαστήριο δοκιμών μας είναι στη διάθεση των πελατών και των επαγγελματιών του τεχνικού κλάδου για τη διενέργεια οποιασδήποτε δοκιμής. Επικοινωνήστε μαζί μας →

Βιβλιογραφία
  • ΕΝ 1304:2005, Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης, Αθήνα, Απρίλιος 2005
  • EN 539-1:2005, Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης, Αθήνα, Σεπτέμβριος 2005
  • EN 539-2:2006, Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης, Αθήνα, Σεπτέμβριος 2005

Σχετικά άρθρα